Wijn consumptie in Nederland

De Nederlandse wijnmarkt maakt momenteel een duidelijke verschuiving door: consumenten drinken minder in volume, maar kiezen voor hogere kwaliteit, lichtere wijnstijlen en duurzame alternatieven. 

Hoewel klassieke hardlopers zoals Chardonnay en Sauvignon Blanc dominant blijven, is de verkoop van zware, houtgerijpte rode wijnen structureel gedaald ten gunste van verfrissende witte, mousserende en gekoelde, lichte rode wijnen.

De belangrijkste ontwikkelingen per wijntype en druivensoort in Nederland:

1. Type Wijn: Lichter, Bruisend en Bewust

• De opmars van 'Chillable Reds' (gekoeld rood): Zware rode wijnen verliezen terrein. De Nederlandse consument kiest massaal voor soepele, fruitige rode wijnen zonder zware houtrijping. Deze worden vaak licht gekoeld gedronken.
• Bubbels & Pet-Nat: Mousserende wijn is niet langer alleen voor oud en nieuw. Naast Champagne en Prosecco groeien toegankelijke, speelse varianten zoals Pétillant Naturel (Pet-Nat) erg snel in populariteit.
• No- & Low-Alcohol (NoLo): De verkoop van alcoholvrije en alcoholarme wijnen is geëxplodeerd. Waar dit voorheen een smaakloze niche was, investeren producenten nu in kwaliteit waardoor de vraag in de vakhandel en horeca hard stijgt.
• Oranjewijn & Rosé: Oranjewijn (witte druiven met schilweking) heeft een vaste plek veroverd bij de avontuurlijke drinker. Rosé is daarnaast volwassen geworden; de verkoop verschuift van pure zomerdrank naar een gastronomisch inzetbare wijnstijl.

2. Druivensoorten: Klassiekers vs. Lokale Helden

De verschuiving in smaak is ook direct terug te zien in de populariteit van specifieke druivensoorten:

Wijntype     populaire klassieke druiven                                Opkomende en duurzame druiven

Wit:            Chardonnay, Sauvignon Blanc, Pinot Grigio        Assyrtilo, Grillo, Johaniter, Solaris,                                                                                                 Albarinho, Vermentino

Rood:        Merlot, Cabernet Sauvignon                              Pinot Noir, Gamay,                                                                                                                         Garnache/Grenache 

• Klassiek wit blijft de basis: Chardonnay en Sauvignon Blanc blijven verkooptoppers. Wel zoekt de consument vaker afwisseling in frisse, minerale alternatieven uit Zuid-Europa, zoals de Griekse Assyrtiko of Italiaanse Grillo.
• Vraag naar 'coole' rode druiven: Druivenrassen met een dunnere schil en sappig fruit, zoals Pinot Noir, Gamay (bekend van Beaujolais) en Grenache/Garnacha, liften perfect mee op de trend van lichtere rode wijnen.

3. De Groei van Nederlandse Wijn (PIWI-rassen)

Door het opwarmende klimaat en verbeterde technieken zit de verkoop van wijn van eigen bodem fors in de lift. Hierbij spelen zogeheten PIWI-rassen (schimmelresistente, duurzame druivensoorten) de hoofdrol:

• Johanniter & Solaris: Deze witte druiven zijn uitermate succesvol in Nederland. Ze leveren frisse, fruitige en aromatische wijnen op die perfect aansluiten bij de huidige smaakvoorkeuren van de Nederlandse consument.
• Souvignier Gris: Dit ras wint in Nederland snel terrein vanwege zijn complexiteit en gelijkenis met de populaire Pinot Grigio-stijl.
• Pinot Noir op eigen bodem: Waar voorheen vooral de hybride druif Regent werd aangeplant voor rode Nederlandse wijn, kiezen Nederlandse wijnboeren door de warmere zomers nu ook steeds vaker voor de klassieke Pinot Noir

Afsluitend diner

Op 31 januari maakten wij thuis een 3 gangendiner om te genieten met vrienden. Dit diner was voor mij bijzonder omdat dit ook de periode bij mijn werkgever afsloot. Een soort rituaal van het passeren van de achterliggende periode naar de toekomstige periode.

Voor de toekomst heb ik vele ideeën, een aantal zijn zeer warm en worden uitgewerkt op het moment dat ik dit bericht schrijf.

Het diner

Als voorgerecht serveerde ik coquilles met beurre noisette, een krokantje van pancetta en kruim van vers geroosterde hazelnoten.

Hierbij dronken wij de Il Palagio "Message in a Bottle" Vermentino IGT Toscane 2024. Deze wijn toonde zich prachtig en haalde de smaken in het gerecht omhoog, zoals het hoort bij een goede wijn-spijs combinatie Zijn verleidelijke neus van wit fruit, aromatische kruiden en wilde bloemen zet zich voort in de mond, waar een frisse en subtiel minerale afdronk aan wordt toegevoegd. Bijkomstig is dat deze wijn biologische gecertificeerd. Voor mij geen USP maar mooi meegenomen.

Voor de "non-alcohol drinksters schonk ik de Saicho Sparkling Tea Hoijcha 

Deze Saicho Sparkling Tea Hojicha komt rechtstreeks uit de Shizuoka Prefectuur in Japan, gemaakt van geroosterde groene thee. Het is echt umami-bommetje met smaken die doen denken aan nori zeewier, geroosterde hazelnoten en een vleugje subtiel gerookt aroma.

Het hoofdgerecht bestond uit een huisgemaakte Beef Wellington, hiervoor gebruikte ik een chateaubriand van aged black angus voor wat extra smaak, kastanjechampignons, paneermeel, sjalotten, paar tenen knoflook, tijm en peterselie. Het mengsel van deze ingrediënten wikkelde ik in pancetta om het licht aangezette stuk vlees. Op een kerntemperatuur van 48 graden 10 minuten laten rusten. Wat een weelde.. We serveerden hierbij harico verts gewikkeld in pancetta, pommes duchesses en een rode wijnsaus.

Als bijpassende wijn dronken wij de San Polo Amphora Vignamasso 2021 bio IGT Toscane.

De Vignamasso, is gemaakt van één enkel perceel Sangiovese, dit perceel wordt gekenmerkt door een enorme vulkanische steen aan de ingang van de wijngaard. De wijn wordt gevinificeerd met hele druiventrossen en ondergaat een lange maceratieperiode (12 maanden) in terracotta amforen en daarna nog 6 maanden op fles. Het is een rijke en intense rode wijn, met diep respect voor het terroir van herkomst, San Polo bevestigt hiermee dat zij een van de meest innovatieve en experimentele wijnhuizen in Montalcino zijn, volledig geïnspireerd door de principes van duurzaamheid en sociale verantwoordelijkheid.

De wijn is robijnrood, niet te donker, levendig en helder. De neus onthult in de opening frisse en aangename bloemige tonen van jasmijn, viooltje en roos, gevolgd door aroma's van fruit zoals wilde aardbeien, frambozen en kersen. Hints van lavendel, zoethout en bosgrond verschijnen vervolgens, en in de afdronk geven interessante aardse en licht bloedige aroma's een gelaagd en complex geurprofiel. In de mond een aangename balans tussen jeugdigheid, zachtheid en frisheid. De structuur is aanwezig maar niet overweldigend, wat wijst op een uitstekende concentratie.

Als alcoholvrij alternatief schonken wij de Villbrygg - Fjell 01

Een bijzondere wijn proxy uit Noorwegen die onze zintuigen verraste. Deze drank heeft  een harmonieuze balans, perfect voor degene die op zoek is naar iets unieks en verfijnds. In de smaak heeft het een lichte bitterheid, verrijkt met wilde bosbessen toon die lang blijft hangen. Je proeft ook de subtiele nuances van berkenbladeren, rozemarijn en citroengras.  De gebruikte ingrediënten bieden niet alleen een luxueuze smaakervaring, maar ook een connectie met de natuur.

Het driegangen diner sloten wij af met een chocolade lava cake met Amarenen (kersen) ijs en slagroom.

Bij dit rijke gerecht dronken we de De Stefani Refontolo Passite 2013, wat een pracht. Na ruim 12 jaar nog heel veel kracht, fruit en mooie zuren. 

In Refrontolo (plaatsje nabij Venetie), een UNESCO-werelderfgoedlocatie, kent de productie van deze wijn een traditie die teruggaat tot 1400. Deze wijn werd door moeders gedronken na de geboorte van hun zoons, vanwege de herstellende eigenschappen. De Marzemino Passito uit Refrontolo maakte ook indruk op Mozart, die er zelfs over schreef in zijn opera Don Giovanni: "die voortreffelijke Marzemino". Hij ontving deze wijn namelijk van meneer Da Ponte uit Vittorio Veneto (een stadje vlakbij Refrontolo), die Mozarts kopiist was.

De wijn wordt gemaakt van de lokale 100% Marzemino druif, het alcoholpercentage was 15.5%

Smaakkenmerken: Zeer diepe robijnrode kleur met violette tinten, intense aroma's van rijp wild fruit en viooltjes, volle body, met duidelijke tonen van rijpe kersen en bramen; een aangename zoetheid.

Past perfect bij chocolade, fruitgebak, gerijpte kazen.